Top.al is a social network offering you an opportunity tocommunicate with your friends, meet new people and find out what otherpeople think about you. For using the site log in or register!
fukis blog

Traditat e dasmave shqiptare ?

Cilat Traditat e dasmave shqiptare ne rrethinen tuaj ?





po ja nis nga adetet e "Kumanoves"



Pecaktimi i dites se dasmes behet me marrveshjen e dy familjeve, se kur mund te ehet nusja gati, kryesisht llogariten te jen dy jav ne dispozicion te nuses dhe familjes se saj per tu pregaditur per diten se kur do te shkoj nuse!

Nese dita e dasmes caktohet per ditene e diele ateher ahengu i dasmes fillon qe nga dita e merkure (nata e kulaqit), ku mblidhen te gjith te afermit e dhendrrit (kryesisht kusherinjet dhe rrethi me i ngusht familajr) sipas adeteve dhendrri dhe disa djem beqar detyrohen te gatujan nje Kulaq nga mielli i grurit apo misrit, nje pjes e tij duhet te mbetet ne familjen e dhendrrit dhe nje pjes te percjellet tek familja e nuses, ne te njejten dite kur edhe dergohet pjesa e pajes qe eshte tek familja e dhendrrit. Ne kete dite caktohet se sa krushq kan me nis per me e marr nusen, ne sa ora duhet te nisen, caktohen hyzmeqart per dasem dhe me kaq perfundon Nata e Kulaqit

Dita e enjete eshte dite ne dispozicion te nuses, ku ne familjen e saj grumbullohen, hallat, tezet dhe nje rreth i caktuar i familjes, ajo(nusja) sipas traditave fillon qe te te rregullohet (ngjitja e Kones, rregullimi i saj) ajo ne kete dite fillon qe t'i "vajtoj" sejcilin anetar te familjes vec e vec, i madh e i vogel! Tek dhendrri nuk ka ndonej aktivitet qe ia vlen te permendet!

Dita e premte, prap eshte dite e nuses, shtrohet ne ekspozim tere paja, gjithcka qe ka nusja ne pronbesi te veten, mblidhen nje rreth me i gjere i familjes qe jan te ftuar si dhe mund te quhet edhe "nata e qikave", nusja tere kohen duhet ta kalon ne mesin e tyre!

Dita e shtune per tek nusja eshte parapergaditje per te dielen, gjymyshi me i madh behet me anetart e famijes se ngusht! Ndersa tek dhendrri eshte mbremja e vecant, ne kete mbremja shumica e miqve dhe dashamirve mblidhen ne kete dite tek dhendrri, shtrohet darka, behet gjymyshi dhe nje numer i caktuar i antarve te familjes se dhendrrit niset per tek familja e nuses per te marr pajen dhe per ta sjellur tek shpija e dhendrrit! Hallakama ma e madhe ndodh ne ate kohe!

Dita e diele, nisen krushqit per me e marr nusen, dhendrri mbetet ne shtepi te tij i shoqeruar nga nje i aferm i tij!
Tani ne keto kohe me shum shkojn femij si krushq se sa burra, po ca tu bejsh, me shum ka zhgad sesa krushq! Qe ne mengjes zgjidhet nje djal i ri beqar, qe do e mbaj flamurin, dhe tjetri qe duhet te jet femije, per tia hudh bombonat nuses, etj etj. Tek familja e nuses bahen gati me i prit krushqit, mblidhen mahalla, daje e nipa! Kur vijn krushqit pozicionohen ne vendet e pritejs, behen bash dy hoxhollar, prindi i nuses dhe ai i dhendrrit, dhe vendosin per pasurin qe do ti takoj nuses ne rast te shkurorzimit, eshte sasi e te hollave ne menyr simbolike, qe nuk ngarkohet familja e dhendrrit!
Nusja ne, momentet qe vijn krushqit duhet te jet brenda ne shtepi, me def e me dahire vijn kerregjiket me e marr (hand-over), del ne mes te grave nusja dhe momentet qe i hudhen e dhe bombonat, leblebijat dhe sasi e grurit me grusht, nusja qendran ne mesin e grave per pak minuta, mandej babai i nuses, vellai dhe nena e saj e fusin nusen ne vetur, e marrin hallallakun dhe shkojn mandej, nusja mbetet vetem ne vetur dhe nuk guzon te ulet ne ulse deri sa te del vetura nga oborri i familjes se saj, dikush nga te rinjet e familjes troket tri(3) her ne dritarene pasme te vetures dhe e thrret emrin e nusen (nuk e di pse). Ky eshte hapi i fundit qe behet dhe krushqit nisen per ne shtepin e dhendrrit! Mandej vazhdon gjymyshi tek familja e dhendrrit, zbret nusja perkrah dhendrrit, fotografohen i madh e i vogel me qiftin e ri, dhe bejn nje gjiro neper oborr dhe pozicionohen para krushqve (femra). Ashtu vazhon deri en oret e mbremjes, me kenge e valle e hallakam, smirret vesh kush shka ban, sidomos plakat me do far adetesh qe nuk i kuptoj kurr vec sillen neper shpi. Ne orar e pas darkes vie koha kur hyn dhendrri, nusja e pret ne dhom te fjetejes. Dhendrri hyn i shoqeruar me tre veta(meshkuj te familjes, nje kusheri, nje daje dhe vella nese ka, nese jo gjejn zevendesim) dhe disa shqelma e shuplaka pas shpinde, mandej ata te tret dalin pas pak minutave nga dhoma e nusen dhe mbetet vetem dhendrri i cili eshte i detyruar qe te ne ato momente ta "shqyej macen" ne prani te tre personave qe kan qen ne dhome dhe qe jan duke dalur! Me kete rast rahatohen i madh e i vogel pas hallakames se vazhdueshme!

E hene, ne mengjes ne dhom te nusese hyn vjehrra e para, dalin nag dhoma te tre bashk dhe i bashkangjiten atmosferes me rastin e ngrenjes se petllave te mengjesit, kur nusja edhe shke dhurata simbolike per ata qe jan prezent!
Pasditja e kesaj dite eshte shum i merzitshem, mblidhen grat e mahalles per ta par qejzin(pajen) qe e ka sjellur nusja.

Ne kete dite edhe perfundon dasma!

Ne vijim jan edhe disa detaje, qe ia vlen te permenden.
Te enjeten vjehrri se bashku me dikend te familjes se tij dhe nusen vijn tek babai i nuses, caktohet koha dhe termini se kur do te vij dhendrri, si dhe kur do te shkoj baba i nusese tek dhendrri sefte!

Eh keshtu em radh, ka shum qka qe nuk kam permend, por edhe te tilla raste qe i kam spikat me shum, ju faleminderit per mirkuptim!



 
Interesting
positive votes: 0  |  negative votes: 0

Write comment:

 

© 2014 Top.al - all rights reserved.